Ý nghĩa hình tượng hoa sen và bánh xe pháp luân trong điêu khắc chùa Việt

Bước vào bất kỳ ngôi chùa Việt nào, ta cũng dễ dàng bắt gặp hai hình tượng quen thuộc. Đóa hoa sen nở trên bệ thờ. Và bánh xe pháp luân chạm khắc trên mái chùa, cổng tam quan hay các bức phù điêu. Tìm hiểu ý nghĩa hoa sen Phật giáo và biểu tượng pháp luân sẽ giúp ta thấy điều này. Mỗi đường nét đều là một lời dạy sâu xa.

Được người xưa gửi gắm qua bàn tay tài hoa của các nghệ nhân suốt bao thế hệ.

Hoa sen nở trên bệ thờ trong chùa Việt, ý nghĩa hoa sen Phật giáo là sự thanh tịnh giữa đời ô trược

Ý nghĩa hoa sen Phật giáo: vẻ đẹp nở ra từ bùn lầy

Hoa sen mọc lên từ bùn lầy mà vẫn tinh khiết, ngát hương. Vì thế, ý nghĩa hoa sen Phật giáo chính là biểu tượng của sự thanh tịnh giữa đời ô trược. Người tu tập cũng như đóa sen: sống giữa bao phiền não mà lòng vẫn giữ được trong sáng.

Trong điêu khắc chùa Việt, sen xuất hiện ở khắp nơi. Tòa sen dưới chân tượng Phật. Sen cách điệu trên cửa võng, hoành phi. Hay những đóa sen đá nở quanh sân chùa. Mỗi lần nhìn thấy sen trong chùa, ta như được nhắc nhở một điều. Hoàn cảnh không quyết định phẩm chất con người. Điều quan trọng là ta chọn nở hoa hay chìm trong bùn.

Bánh xe pháp luân: giáo pháp lan tỏa không ngừng

Bánh xe pháp luân tượng trưng cho giáo pháp của Đức Phật. Như bánh xe lăn mãi không dừng, lời dạy của Ngài lan tỏa khắp nơi. Chuyển hóa khổ đau thành an lạc. Tám nan hoa của bánh xe tượng trưng cho Bát chính đạo: con đường tám nhánh đưa đến giác ngộ.

Nhìn sen để nhớ giữ lòng trong sạch; nhìn pháp luân để nhớ bước đi không ngừng trên con đường thiện.

Trong kiến trúc chùa Việt, pháp luân thường được đặt ở vị trí trang trọng. Đỉnh mái, cổng tam quan. Hoặc chạm nổi trên các bức bình phong. Mỗi khi bánh xe ấy hiện ra trước mắt, người xưa muốn nhắc ta một điều. Giáo pháp luôn chuyển động. Và người học đạo cũng không được dừng lại giữa đường.

Bánh xe pháp luân chạm khắc trên cổng tam quan chùa, ý nghĩa hoa sen Phật giáo và triết lý pháp luân

Đọc biểu tượng để hiểu thêm về chùa Việt

Lần tới khi vào chùa, thay vì chỉ lướt qua, hãy thử dừng lại. Đứng trước một đóa sen đá hay một bánh xe pháp luân. Và ngẫm về ý nghĩa hoa sen Phật giáo cũng như triết lý pháp luân. Bạn sẽ thấy ngôi chùa bỗng trở nên “biết nói”. Mỗi chi tiết kiến trúc đều là một bài pháp không lời.

Hiểu biểu tượng cũng là một cách tu tập. Ta học cách nhìn sâu vào sự vật. Thấy được ý nghĩa ẩn sau hình tướng. Như trong những chuyến đi chùa đầu tháng, hãy dành thời gian chiêm nghiệm thay vì chỉ cầu xin. Và nhớ rằng khấn vái cốt ở lòng thành chứ không ở hình thức phô trương.

Trong chùa bạn thường đến, bạn có để ý thấy hoa sen và bánh xe pháp luân ở những vị trí nào?

Bài viết liên quan: